السيد الطباطبائي ( مترجم : سيد محمد ثقفى )

33

گلچينى از معارف تشيع ( فارسى )

و آن را به سيد شريف الرضى منسوب مىدانستند ، در حالى كه شيوه كارهاى خود سيد رضى بسيار متفاوت از نهج البلاغه است ، در برخى موارد تا آن‌جا كه ديدگاه روايى شيعه مورد توجه واقع شده ، با تكرار گفت‌وگويى كه نزديك به 18 - 19 سال پيش بين علامه طباطبائى محقق برجسته معاصر شيعه كه مسئول تأليف گل‌چين حاضر ( كتاب حاضر ) است و هنرى كربن اولين و بهترين دانشمند غربى شيعه صورت گرفت . مىتوان جايگاه نهج‌البلاغه و نويسنده آن را بهتر توضيح داد . كربن تا آن‌جا كه توانسته بود از تاريخ گرايى فاصله گرفته بود . يك بار در طول گفت‌وگوهاى منظمى كه با علامه طباطبائى در تهران داشت به ايشان گفت : ( بنده - نصر - در آن زمان مترجم بودم ) محققان غربى ادعا مىكنند كه على نهج البلاغه را ننوشته است . نظر شما چيست و شما فكر مىكنيد چه كسى نهج‌البلاغه را نوشته است ؟ علامه طباطبائى سرش را بلند كرد و با همان حالت مهربان و آرامش پاسخ داد كه : « براى ما هر كس كه نهج‌البلاغه را جمع‌آورى كرده ، على است . حتى اگر يك قرن پيش زندگى كرده باشد » ! دومين كار قابل توجه در بين مجموعه احاديث شيعه صحيفه سجاديه ( مجموعه‌اى از امام سجاد ) است ( امام چهارم ، زين العابدين ، كه سجاد نيز ناميده مىشود ) شاهدى كه در حادثه غم‌انگيز و تراژدى كربلا حضور داشت كه بايد اثر غم انگيزى بر روح او داشته باشد . امام چهارم همه زندگى خود را در سمفونى از دعاهايى زيبا تمركز داده است كه باعث شده صحيفه را « زبور » خاندان اهل بيت اسلام بنامند . اين دعاها بخشى از زندگى مذهبى روزمره نه تنها شيعيان ، بلكه سُنّىها را نيز تشكيل مىدهد . آن‌ها ( سُنّىها ) بسيارى از اين دعاها را در كتاب‌هاى راهنمايى كه در دنياى سُنّىها بسيار مشهور است مىيابند . « 1 »

--> ( 1 ) . در سال 1372 همراه برادر عزيز آقاى حجت الله جودكى ( نماينده فرهنگى ايران در تركيه ) به ديدار رهبر نورجىها در استانبول رفتم . . . نورجىها - يا نور طلبه سرى - پيروان مكتب عرفانى « ملاسعيد نورسى » عالِم كُرد معروف تركيه هستند كه همبستگى و اتحاد خاصى دارند و اغلب رهبران كنونى اسلامگرايان در اين كشور ، مانندِ : نجم نورالدين اربكان ، طيب اردوغان ، عبدالله گل و ديگران ، از شاگردان اين مكتب هستند . در مذاكره با مرشد نورجىها عبدالله صديق ، من از [ ضرورت ] تقريب بين مذاهب اسلامى و شناخت اهل بيت عليهم السلام سخن گفتم . . . او در پاسخ من گفت : « افنديم ! ما نورجىها ، در سراسر تركيه هر روز دعاى « جوشن كبير » را مىخوانيم كه از امام زين‌العابدين عليه السلام منقول است . بنابراين ما خود را به اهل بيت پيامبر عليهم السلام خيلى نزديك مىدانيم و مانند مرشد خود ملاسعيد نورى خواستار وحدت مسلمانان و تقريب بين مذاهب اسلامى هستيم . » او در پايان ديدار ، چند نمونه از چاپ‌هاى گوناگون و متعدد « جوشن كبير » را كه توسط خانه نشر « سوزلر » در استانبول چاپ شده است . Sozler Vavinevi به اين‌جانب و آقاى جودكى هديه كرد . . . لازم به يادآورى است كه يكى از فعاليت‌هاى قابل تقدير نورجىها حفظ خط عربى ، و تعليم آن بر فرزندان‌شان ، در جلسات خانه‌هاى خصوصى است كه علىرغم فشار 80 ساله آتاتورك و حكومت لائيك و ممنوعيت تعليم و تعلم خطّ عربى ، هم‌چنان در حفظ آن كوشا هستند و ادعيه مورد نظر را ، علاوه بر ترجمه تُركى ، با خطّ عربى هم منتشر مىسازند . اهتمام اهل سنّت به ادعيه منقول از ائمه اهل بيت ، در بلاد ديگر از جمله « مصر » نيز قابل توجه است . خسروشاهى . .